Nawęglanie a azotowanie dla trwałości przekładni. Która obróbka cieplna zapewnia lepszą wydajność?
Utwardzanie powierzchniowe jest jednym z najważniejszych czynników decydujących o trwałości i wydajności kół zębatych. Niezależnie od tego, czy pracują one w przekładniach pojazdów, maszynach przemysłowych, reduktorach górniczych, czy sprężarkach wysokoobrotowych, wytrzymałość powierzchniowa zębów kół zębatych bezpośrednio wpływa na nośność, odporność na zużycie, stabilność odkształceń i hałas podczas długotrwałej eksploatacji. Wśród wielu opcji obróbki cieplnej,nawęglanieIazotowaniepozostają dwoma najczęściej wybieranymi procesami ulepszania powierzchni w nowoczesnej produkcji kół zębatych.
Belon Gear, profesjonalny producent przekładni OEM, stosuje technologie nawęglania i azotowania, aby zoptymalizować żywotność, twardość powierzchni i wytrzymałość zmęczeniową w zależności od wymagań danego zastosowania. Zrozumienie tych różnic pozwala inżynierom i nabywcom wybrać najodpowiedniejszą metodę hartowania w rzeczywistych warunkach pracy.
Czym jest nawęglanie?
Nawęglanie to termochemiczny proces dyfuzji, w którym koła zębate są nagrzewane w atmosferze bogatej w węgiel, co umożliwia atomom węgla wnikanie w powierzchnię stali. Następnie koła zębate są schładzane w celu uzyskania wysokiej twardości powłoki zewnętrznej przy jednoczesnym zachowaniu wytrzymałej i ciągliwej struktury rdzenia.
Po obróbce nawęglane koła zębate osiągają zazwyczaj twardość powierzchniową HRC 58–63 (ok. 700–800+ HV). Twardość rdzenia pozostaje niższa – około 30–45 HRC, w zależności od materiału zapewniającego wysoką odporność na uderzenia i wytrzymałość zmęczeniową na zginanie. Dzięki temu nawęglanie jest szczególnie odpowiednie w środowiskach o wysokim momencie obrotowym, dużych obciążeniach udarowych i zmiennych udarach.
Główne zalety kół zębatych nawęglanych:
-
Wysoka odporność na zużycie i doskonała udarność
-
Gruba, głęboka obudowa odpowiednia do średnich i dużych przekładni
-
Duża wytrzymałość na zmęczenie przy zginaniu w przypadku przenoszenia dużych obciążeń
-
Większa stabilność przy wahaniach lub nagłym momencie obrotowym
-
Typowe dla przekładni głównych w samochodach,górnictwoskrzynie biegów, przekładnie do maszyn ciężkich
Nawęglanie jest często wybieraną opcją w przypadku kół zębatych pracujących pod dużym obciążeniem mechanicznym.
Czym jest azotowanie?
Azotowanie to proces dyfuzyjny w niższej temperaturze, w którym azot wnika w powierzchnię stali, tworząc odporną na zużycie warstwę kompozytową. W przeciwieństwie do nawęglania, azotowanie…nie wymaga hartowania, co znacząco zmniejsza ryzyko zniekształceń i pozwala zachować dokładność wymiarową komponentów.
Koła zębate azotowane zazwyczaj osiągająwyższa twardość powierzchni niż w przypadku kół zębatych nawęglanych — typowo HRC 60–70 (900–1200 HV w zależności od gatunku stali)Ponieważ rdzeń nie jest hartowany, twardość wewnętrzna pozostaje bliska pierwotnemu poziomowi materiału, co zapewnia przewidywalną stabilność odkształceń i doskonałą precyzję.
Zalety kół zębatych azotowanych:
-
Bardzo wysoka twardość powierzchni (wyższa niż w przypadku nawęglania)
-
Bardzo niskie odkształcenia — idealne do części o wąskiej tolerancji
-
Doskonała odporność na zużycie i zmęczenie kontaktowe
-
Poprawiona odporność na korozję i zużycie cierne
-
Doskonale nadaje się do przekładni o drobnym skoku, stopni planetarnych i napędów szybkoobrotowych
Azotowanie jest często preferowane w przypadku pracy w cichych warunkach, przy wysokich obrotach i precyzyjnej kontroli.
Nawęglanie a azotowanie — porównanie głębokości, twardości i wydajności
| Nieruchomość / Cecha | Nawęglanie | Azotowanie |
|---|---|---|
| Twardość powierzchni | HRC 58–63 (700–800+ HV) | HRC 60–70 (900–1200 HV) |
| Twardość rdzenia | HRC 30–45 | Prawie niezmieniony w stosunku do metalu podstawowego |
| Głębokość obudowy | Głęboko | Średnio płytkie |
| Ryzyko zniekształcenia | Wyższe z powodu hartowania | Bardzo niski (brak gaszenia) |
| Odporność na zużycie | Doskonały | Wybitny |
| Wytrzymałość na zmęczenie kontaktowe | Bardzo wysoki | Bardzo wysoki |
| Najlepszy dla | Duży moment obrotowy, przekładnie o obciążeniu udarowym | Przekładnie o wysokiej precyzji i niskim poziomie hałasu |
Oba poprawiają trwałość, ale różnią się rozkładem twardości i zachowaniem pod względem odkształceń.
Nawęglanie =głęboka wytrzymałość + tolerancja na uderzenia
Azotowanie =ultratwarda powierzchnia + precyzyjna stabilność
Jak wybrać odpowiednią obróbkę do swojego koła zębatego
| Stan operacyjny | Zalecany wybór |
|---|---|
| Wysoki moment obrotowy, duże obciążenie | Nawęglanie |
| Wymagane minimalne zniekształcenie | Azotowanie |
| Praca z dużą prędkością obrotową i wrażliwością na hałas | Azotowanie |
| Przekładnie o dużej średnicy lub do przemysłu górniczego | Nawęglanie |
| Precyzyjna robotyka, sprężarka lub przekładnia planetarna | Azotowanie |
Dobór musi być dokonany na podstawie obciążenia, smarowania, prędkości, projektowanej żywotności i wymagań dotyczących redukcji hałasu.
Belon Gear — profesjonalna obróbka cieplna przekładni i produkcja OEM
Firma Belon Gear produkuje koła zębate na zamówienie, wykorzystując metale nawęglane lub azotowane, zgodnie z wymaganiami inżynieryjnymi. Nasz zakres kontroli twardości materiałów, kontrola metalurgiczna i obróbka CNC zapewniają stabilność w zastosowaniach wymagających dużej wytrzymałości.
Dostarczamy:
-
Koła zębate walcowe, śrubowe i wewnętrzne
-
Stożki stożkowe spiralne i stożkowe
-
Przekładnie ślimakowe, przekładnie planetarne i wały
-
Dostosowane elementy przekładni
Każda przekładnia została zaprojektowana z uwzględnieniem optymalnego rozkładu twardości i wytrzymałości powierzchni, aby maksymalnie wydłużyć okres eksploatacji.
Wniosek
Zarówno nawęglanie, jak i azotowanie znacząco zwiększają trwałość przekładni, ale ich korzyści są różne.
-
Nawęglaniezapewnia solidną obudowę i odporność na uderzenia, co czyni ją idealną do przenoszenia dużych mocy.
-
Azotowaniezapewnia większą twardość powierzchni przy minimalnych zniekształceniach, co jest idealne do precyzyjnego i szybkiego ruchu.
Belon Gear pomaga klientom ocenić nośność, naprężenia robocze, zakres twardości i tolerancję wymiarową w celu doboru najodpowiedniejszej obróbki dla każdego projektu przekładni.

Czas publikacji: 09.12.2025



